Görünürlük Kültürü
Mesele görünür olmak veya olmamak. Bir insanın başına gelebilecek en büyük felaketlerden biri, kendisini hayatın öznesi sanırken aslında bir gösterinin nesnesine dönüştürmesidir.
Dilan Polat ve Engin Polat ailesinin içerisinde yer alan Can Polat’ın öldürülmesiyle sonuçlanan son saldırı, yalnızca bir adli vaka olarak okunursa eksik kalır. Çünkü burada konuşmamız gereken sadece kurşunlar değil; yıllardır milyonlarca insanın gözü önünde inşa edilen bir “görünürlük kültürü”dür.
Sosyal medya çağının yeni kültürü görünür olmaktır. Adeta yeni bir din gibi görünür olmaya inanıyoruz.
Ne giydiğini, Nereye gittiğini göstereceksin, Kiminle olduğunu göstereceksin. Hangi otelde kaldığını göstereceksin. Ne yediğini göstereceksin. Hangi arabaya bindiğini göstereceksin. Bu yeni akıma, maalesef sadece gençlere has olmayan, “Görünürlük Kültürü” diyoruz.
1980’lerden sonra bir kuşak, “köşe dönme” kültürüyle çalışmadan zengin olmanın normal olduğuna inandırıldı. İşgücü ihtiyacı vb ihtiyaçlarla köyden kente gelen ilk kuşaklar hayatlarından çok mutluydu. Bir biletle, bir otobüse binip istediği yere gidebilir, biraz sıra beklese de hastane ve doktora ulaşabilir, çocuklarını okula gönderebilirdi. Ancak, onların 3. Kuşak çocuklarına bunlar yetmedi. Onlar şehrin parıltılı ışıklarına, yeni model arabalarına, güzel restoranlarına özendiler. Bu kuşağa, lüks tüketimin başarı ölçüsü olduğu öğretildi, bir kuşak mahremiyetin gereksiz olduğuna ikna edildi. Bir kuşak, hayatını yaşamak yerine hayatını yayınlamaya başladı.
Bugün yüz binlerce genç kız ve erkek, telefon ekranlarından gördüğü hayatları gerçek sanıyor.
Kiralanmış araçları başarı, marka logolarını karakter, takipçi sayısını itibar, gösterişi mutluluk zannediyor.
Daha vahimi, bu kültür insanlara görünürlüğün hiçbir bedeli olmadığını öğretiyor. Oysa görünürlüğün bedeli vardır.
Bazen itibarınızı kaybedersiniz, bazen ruh sağlığınızı. Bazen güvenliğinizi. Bazen de ailenizin güvenliğini.
Sürekli konum paylaşan, bulunduğu yeri anlık yayınlayan, attığı her adımı milyonlara gösteren insanların yalnızca takipçilerine değil; onları izleyen kötü niyetli kişilere de bilgi verdiği unutuluyor.

Bkz: Murat Ağırel, “Çağımızın Vebası; Görünür Olma Hastalığı”, Cumhuriyet Gazetesi, 06 Haziran 2026,  https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/murat-agirel/cagimizin-vebasi-gorunur-olma-hastaligi-2509742 (Dilan Polat ve Engin Polat ailesinin içerisinde yer alan Can Polat’ın öldürülmesiyle sonuçlanan son saldırı, yalnızca bir adli vaka olarak okunursa eksik kalır. Çünkü burada konuşmamız gereken sadece kurşunlar değil; yıllardır milyonlarca insanın gözü önünde inşa edilen bir “görünürlük kültürü”dür.)

Kiralanmış araçları başarı, marka logolarını karakter, takipçi sayısını itibar, gösterişi mutluluk zannediyor.
Daha vahimi, bu kültür insanlara görünürlüğün hiçbir bedeli olmadığını öğretiyor. Oysa görünürlüğün bedeli vardır.