“Hek (Hack) , Hekır (Hacker), Heklendi (Hacked)” için “Haklamak, Haklayıcı, Haklandı”
“Hek (Hack) , Hekır (Hacker), Heklendi (Hacked)” için “Haklamak, Haklayıcı, Haklandı”
İngilizce bir kelime olan hack, bilişimdeki "yasadışı erişim" anlamının yanısıra bir şeyi sertçe kesmek, yarmak veya parçalara ayırmak; sıradan veya yeteneksiz (yazar, ressam için), "paralı asker" veya "kira beygiri, ihtiyar at, kiralık araba/at"; “karmaşık bir sorunu çözmek için kullanılan pratik yöntem, ipucu veya yaratıcı çözüm” gibi anlamlara da gelmektedir.
Örnek: "They hacked a trail through the jungle." (Ormanda keserek bir yol açtılar.), "A clever kitchen hack." (Zekice bir mutfak ipucu/pratik çözümü.)
Hack kelimesi Türkçede ise bilişim dünyasında, bilgisayar sistemine veya ağına izinsiz/yasadışı yollarla girmek, verileri ele geçirmek, Sızmak, kırmak veya ele geçirmek (Örn: “Hesabım çalındı, şifrelerim çalındı; Hesabım hacklendi, Hesabıma sızıldı.") şeklinde anlamlandırılmaktadır. Bunun haricindeki, yaşlı at vb anlamlarıyla, çok şükür, dilimize girmemiştir. Bilişimde kullanılan hek (Hack) kelimesi yerine Ele geçirmek / Çalmak: (Örn: "Instagram hesabım çalındı."); Sızmak: (Örn: "Bilgisayara virüs yoluyla sızıldı."); Kırmak: (Örn: "Şifremi kırmışlar.") Hesabım hacklendi yerine: "Hesabım çalındı" veya "Hesabıma sızıldı", Bilgisayar hacklendi yerine: "Bilgisayarım ele geçirildi" veya "saldırıya uğradı" karşılıklarını kullanmak son derece uygun olabilir.
Ancak, diğer taraftan, İngilizce Hack kelimesiyle ses benzerliği olan ve günlük Türkçede çok kullanılan “Haklamak” sözcüğü kökleri farklı olsa da anlamları birbirine benzemektedir.
"Haklamak", birini yenmek, alt etmek, susturmak veya bir şeyi bitirmek/tüketmek anlamına gelirken, İngilizceden dilimize geçen Hacklemek (maalesef yarı İngilizce yarı Türkçe kullanılıyor), bilgi sistemine gizlice sızmak, bir hesabı ele geçirmek anlamında olup o hesabı yenmek veya yok etmek anlamında değildir. Ama her ikisinde de sonuç hemen hemen aynıdır. Susturmak, bilgilerine ulaşmak, onu alt etmek, tüketmektir.
Sonuç yerine: Heklemek (hacklemek) için günlük yaşayan Türkçeye çok uygun “Haklamak” ; “hacker” için “haklayıcı” kelimelerinin kullanılması uygun gibi gözüküyor.
Hasan Sessiz, Ergun MENGİ, 27 Mayıs 2029