"Paradigma" İçin "Çerçeve, Değerler Çerçevesi"
Paradigma, olaylara ilişkin geliştirdiğimiz bakış açısı sonucunda üretilen düşünce, inanç ve teknikler gibi düşünsel çerçevelerin bütünüdür.
Paradigma Latince, “paradeigma " patern, örnek, numune" kelimesinden gelmektedir.
Kavramı ilk kullanan Thomas Samuel Kuhn’dur. Paradigmayı “ İzlenen ve kontrol edilen olandır. Soruların tarzı hangi konuyla ilgili olduğuyla, soruların nasıl sorulacağıyla iç içe olup sonuçların karşılaştırmalı olarak nasıl yorumlanacağıyla ilgilidir” şeklinde tarif etmektedir.
Paradigma, Türk Dil Kurumuna (TDK) göre “örnek, değerler dizisi” anlamına gelir. Herhangi bir konuya ilişkin değerler çerçevesini ortaya koyar, çığır açan yeni bir keşif olursa, yerini başka bir çerçeveye bıraktığı görüşü genel kabul görmektedir. Yani düşünsel ortamın yaklaşımlarının, kurallarının geçerli olduğu ortamın bir çerçevesi var olmak zorundadır. Bu nedenle paradigma kelimesini “değerler çerçevesi- çerçeve” olarak tanımlayabiliriz. Paradigma; bir kavram, olay ya da durum hakkında fikir yürütmemizi sağlar.
“Bilimsel Paradigma, Felsefi Paradigma için Bilimsel Çerçeve, Felsefi Çerçeve, Tarihsel Çerçeve veya Konuya Bilimsel Değerler Çerçevesinden yaklaşırsak” örneklerinde olduğu gibi kullanmak uygun olabilir.
Ergun Mengi, 27 Ocak 2026