Lütfen aramak istediğiniz kelimeyi yazıp Enter tuşuna basın..

Logo

Kullandığımız dil; bugün ne olduğumuzu, yarın ne olacağımızı belirler..

 MENÜ

KAVRAM

(Genel kabul görmüş anlamı)

ETİMOLOJİ / KÖKEN / KAYNAK

(Etimoloji, köken, kaynak vb bilgiler)

YÜKLENEN ANLAM VE SORUNLAR

(Anlam kayması yoluyla kazandığı anlam ve yol açtığı sorunlar)

Etkili özgecilik (altruism, diğerkamlık), "başkalarına mümkün olduğunca fayda sağlamak için kanıt ve akıl kullanmayı ve bu temelde harekete geçmeyi" savunan felsefi ve sosyal bir harekettir.

Etkili özgeciliği benimseyen insanlar, etkili özgeciler olarak etiketlenir. Etkili özgeciliğin yaygın uygulamaları arasında, bazen belirli bir gelir yüzdesini bağışlama konusunda alenen taahhütte bulunmak ve kariyer seçimlerini, vermek için kazanma stratejisini de içerebilen, kariyerin elde ettiği iyiliğin miktarına dayandırmak suretiyle, kanıta dayalı amaçlara önemli miktarda hayırsever bağışta bulunmak yer alır. .

2019'da hareket tarafından belirlenen etkin hayır kurumlarına, 2015'ten bu yana yıllık %37'lik bir büyüme oranını temsil eden tahmini 416 milyon dolar bağışlandı. Etkili özgecilik içinde öne çıkan neden alanları, küresel yoksulluk, hayvan refahı ve uzun vadeli gelecekte insanlığın hayatta kalması ve gelişmesine yönelik riskleri içerir.

 

Etkili fedakarlığın felsefi ilkeleri, tarafsızlık, tarafsızlık, maliyet etkinliği ve karşı-olgusal akıl yürütmeyi içerir.

 

Birçok etkili özgeci kar amacı gütmeyen sektörlere odaklanmış olsa da, etkili özgecilik felsefesi, daha geniş anlamda, hayat kurtaracağı, insanlara yardım edeceği veya başka bir şekilde sahip olduğu tahmin edilebilecek bilimsel projelere, şirketlere ve politika girişimlerine öncelik verme süreci için geçerlidir.

 

Etkili fedakarlığın çeşitli eleştirmenleri, neden önceliklendirme pratiklerine, ölçülebilir müdahalelere yönelik önyargı olarak algılanan şeye ve daha radikal ekonomik değişikliklerin ihmal edilmesine itiraz etmilerdir. (https://en.m.wikipedia.org/wiki/Effective_altruism adresinden Google Translator ile çeviri)

Yorumlar

Ayşe Gezdur

16.01.2022 11:29:03

Bu kavramla ilgili Wikipedia ‘dan öğrendiklerim tam da benim en büyük dileğimle örtüşüyor. “Torunlarım daha güzel bir dünyada yaşayabilecek”. Onların da etkili özgeciliği yaşamlarının anlamı yapmalarını diliyorum. Teşekkürler 🤗.

Ali Can Polat

18.01.2022 15:28:33

Altruisme (etkili özgecilik) Kavram Mutfağı'na eklenen yeni bir kavram. Kavramla ilgili açıklamayı okurken dilimizde özellikle son zamanlarda sıkça kullanılmakta olan özveri kavramı aklıma geldi. Altruisme, fedakârlığın Batı dillerinde biraz farklı bir kullanılışı. Ama sonuçta yine bir fedakârlık. Önce fedakârlık nedir, ona bakalım. Feda/ kâr Hizmet/kâr İsyan/ kâr Hile/ kâr Şive/ kâr Günah/ kâr Sanat/ kâr Neva/ kâr Heves/kâr Örneklerinde olduğu gibi kâr eki dilimize Farsçadan girmiş olup yapan veya eden anlamına gelmektedir. Feda ise önem verilen bir amaca ulaşmak için bir değerden, bir varlıktan veya canından vazgeçme anlamına gelmektedir. Fransızca, İngilizce ve birçok Avrupa dilinde fedakârlık kelimesi (sacrifice ) yani kurban, kurbanlık, kurban etme, kurban olma gibi daha çok dinsel bir kutsallık da içeren anlam olarak karşımıza çıkmaktadır. Bir eyleme fedakârlık, o eylemin öznesi olana da fedakâr diyebilmek için önce ortada bir amaç olması ve o amaca ulaşmak için belli bir şeyin feda edilmesi, ondan vazgeçilmesi gerekmektedir. Fedakâr bir insan niçin o fedakârlık dediğimiz şeyi yapmaktadır? Hiç kuşkusuz ulaşmak istediği bir amaç için. Aynı şekilde altruist bir kimse niçin o kimseye yardım etmektedir? Bana göre bunun iki nedeni olabilir. Birincisi çevresinde hayırsever olarak görülmek , tanınmak isteği ikincisi de bu yardımı yaparsam bu gün olmazsa yarın bana bir şekilde yararı dokunur diye düşünmesidir. Özveri ise insanın özünden bir şeyi vermesidir. Özveride bir yarar kaygısı, yararlı olmak kaygısı-düşüncesi yoktur. Özveride bulunan kişi özünden bir şeyi vermektedir. Bu vermenin kaynağında yarar-çıkar ilişkisi değil insan olmaktan, insani dayanışmadan kaynaklanan arı duru bir sevgidir. Özgecilik, diğerkâmlık kendisinin yanında başkalarını da düşünmek olarak güzel bir şey ama o şeyin amacına da bakmak gerekir. Örneğin seçim kazanması için bir partinin faaliyetlerine belli bir miktar para bağışlanmasını veya bir sanat adına sponsorluk yapılmasını nasıl açıklayabiliriz. Birincisinde istediği parti seçimi kazanır ise kendisinin somut bir çıkarı söz konusu olabilir. Günümüzde herhangi bir sanat dalına sponsor olan bir kişi veya kuruluş da genel olarak kendisinin veya şirketinin en ucuz yoldan reklamını yapmaktadır. Elinden gelirse o sanatsal faaliyetin ideasını da kendi amaçları doğrultusunda etkilemek istemektedir. Bunlara karşın, isminin açıklanmasını istemeyen kişi ve kuruluşlara, şirketlere de şapka çıkarmak gerekmektedir. Sonuç olarak fedakârlık veya etkili/ etkisiz özgecilik yerine benim naçizane önerim özveri kavramıdır. Saygılarımla… Ali Can Polat

Yorumlar